Umowa zlecenie: ile dni wypowiedzenia obowiązuje?
Nie ma jednego ustawowego okresu wypowiedzenia umowy zlecenia, który zawsze wynosiłby na przykład 7, 14 albo 30 dni. Najpierw trzeba sprawdzić treść podpisanej umowy. Jeżeli określa ona termin wypowiedzenia, co do zasady należy uwzględnić właśnie ten zapis oraz sposób obliczania terminu.
Jeśli umowa nie wskazuje okresu wypowiedzenia, nie oznacza to, że automatycznie obowiązuje termin znany z umowy o pracę. Zlecenie można co do zasady wypowiedzieć w każdym czasie. Nie należy więc zakładać ani ustawowych 14 dni, ani obowiązkowego miesiąca wypowiedzenia.
Umowa zlecenia jest umową cywilnoprawną regulowaną przez Kodeks cywilny. Jej wypowiadanie opisuje art. 746 KC, a nie przepisy Kodeksu pracy dotyczące zatrudnienia pracowniczego. To istotne rozróżnienie, zwłaszcza gdy planujesz zmianę pracy, powrót na rynek po przerwie lub rozpoczęcie nowego zlecenia i musisz ustalić, kiedy możesz zakończyć dotychczasową współpracę.
Co sprawdzić w umowie przed złożeniem wypowiedzenia?
Zacznij od części zatytułowanej „Rozwiązanie umowy”, „Wypowiedzenie” albo podobnie. Samo znalezienie liczby dni nie wystarczy. Ważne jest również to, jak umowa opisuje bieg terminu, formę oświadczenia i moment, w którym współpraca faktycznie się kończy.
- Długość okresu: sprawdź, czy umowa mówi o 7 dniach, dwóch tygodniach, 30 dniach czy miesiącu.
- Sposób liczenia: ustal, czy termin biegnie od wysłania wypowiedzenia, jego doręczenia czy od innego wskazanego momentu.
- Dzień zakończenia: zwróć uwagę, czy umowa wiąże koniec okresu z końcem tygodnia lub miesiąca kalendarzowego.
- Forma oświadczenia: sprawdź, czy wymagany jest dokument pisemny, czy umowa dopuszcza inną formę.
- Doręczenie: ustal, w jaki sposób należy przekazać wypowiedzenie i jak zachować dowód, że dotarło do drugiej strony.
- Szczególne przypadki: sprawdź, czy umowa przewiduje wcześniejsze zakończenie, na przykład w razie istotnego naruszenia jej warunków.
Wzory umów stosują różne rozwiązania. Można w nich spotkać 7 dni, dwa tygodnie, 30 dni albo miesiąc ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego. Są to przykładowe postanowienia konkretnych umów, a nie ustawowe standardy ani statystyka rynkowa. O tym, który termin ma zastosowanie, decyduje przede wszystkim treść zawartej umowy.
Jak obliczyć termin i ustalić datę zakończenia?
Dokładne brzmienie klauzuli może zmienić datę, w której zlecenie przestaje obowiązywać. Zapis „30 dni wypowiedzenia” nie musi oznaczać tego samego co „miesiąc wypowiedzenia”. Nie wolno też utożsamiać obu sformułowań z miesiącem kończącym się ostatniego dnia kalendarzowego.
Jeśli umowa wskazuje 30 dni, sprawdź, od jakiego zdarzenia termin jest liczony i czy zakończenie następuje po upływie pełnych dni, czy w innym określonym momencie. Natomiast zapis „miesiąc ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego” może oznaczać, że umowa zakończy się dopiero ostatniego dnia miesiąca, nawet jeśli od doręczenia wypowiedzenia upłynęło już 30 dni.
Podobnie działa klauzula przewidująca 7 dni liczonych od końca tygodnia, w którym złożono wypowiedzenie. Może ona prowadzić do innej daty zakończenia niż zapis „7 dni od doręczenia”. W praktyce warto zapisać datę doręczenia, odtworzyć sposób liczenia wskazany w umowie i wyznaczyć dzień jej zakończenia. Jeśli zapis jest niejasny, nie opieraj decyzji wyłącznie na potocznym rozumieniu słowa „miesiąc” lub „tydzień”.
Jeżeli umowa wymaga formy pisemnej, dochowaj jej i zachowaj potwierdzenie doręczenia. W zależności od postanowień umowy może to być na przykład podpisane pismo przekazane osobiście za potwierdzeniem albo wysłane w sposób pozwalający wykazać jego doręczenie. Nie zakładaj, że każda umowa zlecenia wymaga identycznej formy.
Czy można wypowiedzieć zlecenie w każdym czasie?
Co do zasady zarówno zleceniodawca, jak i zleceniobiorca mogą wypowiedzieć umowę zlecenia w każdym czasie. Dotyczy to także sytuacji, w której umowa przewiduje określony okres wypowiedzenia. Trzeba jednak odczytywać takie postanowienia z uwzględnieniem prawa do wypowiedzenia z ważnych powodów, którego nie można z góry wyłączyć umową.
Prawo do wypowiedzenia nie oznacza automatycznie, że zakończenie współpracy nie będzie miało konsekwencji finansowych. Znaczenie mają między innymi odpłatny charakter zlecenia, strona składająca wypowiedzenie, powód zakończenia umowy i poniesiona szkoda. Warto zatem oddzielić samo uprawnienie do wypowiedzenia od późniejszego rozliczenia między stronami.
Umowa może zawierać szczególne przesłanki wcześniejszego zakończenia, na przykład istotne naruszenie jej warunków. Nie jest to uniwersalna reguła dla wszystkich zleceń. Takie postanowienia należy oceniać w kontekście całej umowy, a nie traktować jako automatycznego prawa do natychmiastowego zakończenia każdej współpracy.
Jakie rozliczenia mogą nastąpić po wypowiedzeniu?
Przy odpłatnym zleceniu zleceniodawca, który wypowiada umowę, powinien zwrócić zleceniobiorcy uzasadnione wydatki poniesione w celu należytego wykonania zlecenia oraz zapłacić część wynagrodzenia odpowiadającą wykonanym czynnościom. Jeżeli wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, zleceniodawca może ponosić odpowiedzialność za szkodę.
Zleceniobiorca również może wypowiedzieć umowę w każdym czasie. Jeśli jednak odpłatne zlecenie wypowiada bez ważnego powodu, może odpowiadać za szkodę wyrządzoną zleceniodawcy. Ocena konsekwencji zależy od okoliczności konkretnej sprawy, dlatego samo powołanie się na możliwość wypowiedzenia nie przesądza o braku roszczeń drugiej strony.
Przed zakończeniem współpracy ustal, które czynności zostały wykonane, jakie wydatki można udokumentować i czy pozostały sprawy wymagające przekazania. Jasne rozliczenie pomaga uniknąć nieporozumień, a także ułatwia zaplanowanie kolejnego etapu zawodowego.
Jak bezpiecznie zakończyć umowę zlecenia?
Przed wysłaniem oświadczenia sprawdź całą klauzulę wypowiedzenia, a nie tylko wskazaną w niej liczbę dni. Ustal termin i sposób jego liczenia, wymaganą formę oraz dzień, w którym umowa ma się zakończyć. Następnie przygotuj wypowiedzenie zgodne z umową i zachowaj dowód jego doręczenia.
Warto również przygotować krótkie zestawienie wykonanych czynności, należnego wynagrodzenia i uzasadnionych wydatków. Jeśli zakończenie współpracy wiąże się z rozpoczęciem nowego zatrudnienia, potwierdź datę dostępności i nie opieraj planu wyłącznie na założeniu, że obowiązuje powszechny termin 14 lub 30 dni.
Najkrótsza odpowiedź brzmi: tyle dni, ile przewiduje umowa, a jeśli nie określa terminu, zlecenie co do zasady można wypowiedzieć w każdym czasie. Nadal trzeba jednak uwzględnić sposób doręczenia, możliwe rozliczenia i ewentualną odpowiedzialność za szkodę. W razie sporu lub niejasnych zapisów warto przeanalizować konkretną umowę przed podjęciem decyzji.
Źródła
- https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/kodeks-cywilny-16785996/art-746
- https://www.gov.pl/attachment/66c34d40-686c-4dcc-9218-a3b245297106
- https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/0084
- https://www.gov.pl/attachment/1a96c53b-7b48-4cdd-bf6c-1b628e92aa67
- https://www.gov.pl/attachment/b693d635-4d8d-4f4f-88a4-b9d5fc2d6262